10 Μύθοι για τις Συγκρούσεις στα Ζευγάρια (και τι ισχύει πραγματικά)

Οι συγκρούσεις είναι αναπόφευκτο κομμάτι κάθε σχέσης. Κι όμως, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι οι καβγάδες σημαίνουν αποτυχία.

Σύμφωνα με το συγγραφικό δίδυμο Gottman, που μελετά τις σχέσεις εδώ και δεκαετίες, η αλήθεια είναι διαφορετική: δεν είναι οι συγκρούσεις που καταστρέφουν μια σχέση — αλλά ο τρόπος που τις διαχειριζόμαστε.

Ας δούμε τους 10 πιο συχνούς μύθους για τις συγκρούσεις και τι πραγματικά ισχύει.

ΜΥΘΟΣ 1 : Μόλις βρούμε λύση στη μεγάλη σύγκρουση που κάνουμε τώρα, όλα θα τακτοποιηθούν- δεν θα καβγαδίσουμε ξανά!

Πραγματικότητα: Οι περισσότερες συγκρούσεις είναι μόνιμες. Πρέπει να μάθουμε να προσεγγίζουμε την σύγκρουση διαφορετικά, σε βαθύτερο επίπεδο, κι όχι με το σκεπτικό πως θα επιλύσουμε έναν συγκεκριμένο καβγά. 

ΜΥΘΟΣ 2: Αν υπάρχουν συγκρούσεις στη σχέση μας, δεν θα έπρεπε να είμαστε μαζί.

Βομβαρδιζόμαστε με παραμυθένιες εκδοχές του έρωτα:  «Κι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα». Τόσο στα παραμύθια όσο και στις ρομαντικές ταινίες το τέλος της ιστορίας τελειώνει με την παραπάνω ρομαντική και κλισέ φράση. Ποτέ δεν αναφέρουν ένα πιο σκληρό, μα ρεαλιστικό σενάριο του τύπου Κι έζησαν αυτοί καλά κι καβγάδιζαν για το ποιος θα πετάξει τα σκουπίδια κάθε πρωί για την υπόλοιπη ζωή τους. Αν συνέβαινε αυτό θα είμασταν όλοι καλύτερα.

Πραγματικότητα: Η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη ακόμα και για τα πιο ευτυχισμένα ζευγάρια.

Μύθος 3 : Μια σύγκρουση είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να λυθεί.

Η τάση μας να λύνουμε τα προβλήματα είναι τόσο ισχυρή. Και ναι- το ένα τρίτο από τις συγκρούσεις μας σε γενικές γραμμές έχει μια λύση! Αλλά οι περισσότερες δεν έχουν.

Πραγματικότητα: Διαχειριζόμαστε τις περισσότερες συγκρούσεις μας μέσα από τον διαρκή διάλογο- δεν τις επιλύουμε.

ΜΥΘΟΣ 4: Ο ένας μας έχει δίκαιο και ο άλλος έχει άδικο.

Πραγματικότητα: Οι εμπειρίες  και η οπτική γωνία και των δυο συντρόφων είναι σεβαστές. Οι πραγματικότητες και των δυο ισχύουν. Αυτό που έχει σημασία είναι πως βλέπουμε καθένας τα πράγματα, και πώς αισθανόμαστε, τι χρειαζόμαστε, και να μπορούμε να ακούσουμε και να αποδεχτούμε ο ένας τον άλλον. Αυτό είναι πιο σημαντικό από το ποιος έχει «δίκαιο».

ΜΥΘΟΣ 5 : Οι άνδρες είναι πιο λογικοί από τις γυναίκες. Οι γυναίκες είναι πιο συναισθηματικές από τους άνδρες.

Η εσφαλμένη αυτή ιδέα υπάρχει μέχρι σήμερα και το στερεότυπο αυτό είναι βλαβερό, περιοριστικό και απλώς δεν ισχύει. Μια διεθνής έρευνα εξέτασε τι έκανε τους ανθρώπους συναισθηματικούς στην διάρκεια μιας συνηθισμένης ημέρας και βρήκε ότι δεν υπήρχε απολύτως καμιά διαφορά κατά ταυτότητα φύλου- οι άνθρωποι γίνονται συναισθηματικοί με τα ίδια πράγματα με την ίδια συχνότητα.

Πραγματικότητα:

Η λογική και το συναίσθημα δεν έχουν φύλο. Οι άνδρες έχουν συναισθήματα και πρέπει να τα εκφράζουν  και οι γυναίκες χρειάζονται να τις ακούν και να τις πιστεύουν όταν περιγράφουν την πραγματικότητα τους.

ΜΥΘΟΣ 6: Η καλύτερη διαχείριση σύγκρουσης είναι λογική και όχι συναισθηματική.

Αυτή είναι μια πιο συνηθισμένη άποψη ανάμεσα στα ζευγάρια που αποφεύγουν τις συγκρούσεις, αλλά εμφανίζεται και σε άλλους τύπους και συχνά δημιουργεί πρόβλημα σε ζευγάρια που παρουσιάζουν μετά- συναισθηματική ασυμφωνία, όπου ο ένας σύντροφος θεωρεί ότι ο στόχος είναι η λογική και ο άλλος θεωρεί ότι ο στόχος είναι η σύνδεση ή η έκφραση.

Πραγματικότητα:

Η νευροψυχολογική έρευνα έχει δείξει ότι τα συναισθήματα και η λογική σκέψη είναι αλληλένδετα όταν πρόκειται για επίλυση προβλημάτων. Δεν μπορεί κανείς να βρει λειτουργικές λύσεις χωρίς πληροφορίες που πηγάζουν από τα συναισθήματά του. Οπότε, η καλύτερη διαχείριση συγκρούσεων μας επιτρέπει να κατανοήσουμε ο ένας τον άλλον καλύτερα ακούγοντας ο ένας τα συναισθήματα και τις ιδέες του άλλου.

ΜΥΘΟΣ 7: Τα αρνητικά συναισθήματα δεν είναι καλό πράγμα και πρέπει να αποφεύγονται.

Πιστεύουμε ότι μπορούμε να αποφύγουμε τα αρνητικά συναισθήματα με την σκέψη μας, πράγμα που μας κάνει ανυπόμονους με τα αρνητικά συναισθήματα του συντρόφου μας αλλά και τα δικά μας. Νομίζουμε ότι ο θυμός είναι κακός και πρέπει να αποφεύγεται.

Πραγματικότητα:

Δεν υπάρχει τίποτα κακό στον θυμό. Αυτό που έχει σημασία είναι πώς εκφράζεται ο θυμός. Δεν θα έπρεπε ποτέ να εκφράζουμε τον θυμό μας εκσφενδονίζοντας περιφρόνηση, κριτική στο ταίρι μας,  ούτε χρήση βίας οποιασδήποτε μορφής.

ΜΥΘΟΣ 8:  Κανείς δεν μπορεί να σε βλάψει αν δεν τον αφήσεις.

Η ιδέα αυτή πηγάζει από τη φιλοσοφία New age, σύμφωνα με οποία οι άνθρωποι έχουν 100% έλεγχο πάνω στα συναισθήματά τους. Οι άνθρωποι ελκύονται από την ιδέα ότι μπορούν να ελέγξουν και να αλλάξουν τα συναισθήματά τους, κι έτσι να αποφύγουν να πληγωθούν. Με αυτό την θεωρία, το κάθε μέλος της σχέσης απαλλάσσετε από την ευθύνη απέναντι στο ταίρι του. Αν δηλαδή πει κάτι στο ταίρι του και εκείνο πει ότι τον/ την πλήγωσε, τότε αυτό είναι δικό του/της πρόβλημα.

Ωστόσο, οι άνθρωποι δεν λειτουργούμε έτσι, καθώς τα συναισθήματά είναι τόσο ενστικτώδη και αρχέγονα για εμάς, όσο είναι το να νιώθουμε πείνα ή κούραση. Τα συναισθήματα είναι ενσωματωμένα στον εγκέφαλο μας και στις κατάλληλες συνθήκες, διαφορετικά συναισθήματα θα έρθουν στην επιφάνεια.

Αν κάποιος μας πει κάτι περιφρονητικό, είναι πιθανό να νιώσουμε πληγωμένοι και θυμωμένοι.

Αν οι επέτειοι σημαίνουν πολλά για εμάς και το ταίρι μας τις ξεχάσει, κατά πάσα πιθανότητα θα νιώσουμε πληγωμένοι.

Πραγματικότητα: Μπορούμε να πληγώσουμε ο ένας τον άλλον και το κάνουμε. Όλα τα ζευγάρια το κάνουν αυτό, όση υπέροχη σχέση κι αν έχουν. Η διαφορά ανάμεσα στα ζευγάρια που είναι «ειδήμονες [ masters] της αγάπης» κι εκείνα που είναι «καταστροφείς [disasters] στην αγάπη», είναι ότι η πρώτη ομάδα ζευγαριών προσπαθεί το τα επεξεργαστεί και να επανορθώσει.

ΜΥΘΟΣ 9: Πρέπει να αγαπάς τον εαυτό σου για να αγαπήσεις κάποιον άλλον.

Αν ίσχυε αυτό, τότε οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα έκαναν σχέσεις.

Ο αντίκτυπος της πεποίθησης αυτή είναι ότι αν η σχέση αποτύχει, άσχετα με το τι έχει γίνει, φταίει το κάθε μέλος της σχέσης, επειδή δεν αγαπούσε αρκετά τον εαυτό του- η ευθύνη για ό,τι πάει στραβά είναι δική του/της. Αυτό φυσικά δεν ισχύει. Ισχύει περισσότερο το ρητό «το τανγκό χρειάζεται δυο», και αφορά τόσο τις σχέσεις, όσο και τους καβγάδες. Συχνά τα ζευγάρια δυσκολεύονται καθώς καβγαδίζουν με τα λάθος εργαλεία και όχι με τα σωστά. Το βιβλίο των Gottman, προσφέρει στα ζευγάρια σωστά εργαλεία ώστε να καβγαδίζουν ήρεμα και καλοσυνάτα.

Πραγματικότητα:

Όλοι μας έχουμε μόνιμα αδύναμα σημεία που μπορεί να μας κάνουν να μην αγαπούμε απόλυτα τον εαυτό μας. Παρόλα αυτά μπορούμε να κάνουμε μια μακροχρόνια σχέση. Ο στόχος μας ως σύντροφοι είναι να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον, ακόμα και μέσα στη σύγκρουση, και να αγαπάμε τους συντρόφους μας ακόμη και όταν εκείνοι δεν μπορούν να αγαπήσουν τον εαυτό τους.

ΜΥΘΟΣ 10: Για να μας  «επιτρέπεται» να έχουμε ανάγκες, πρέπει να τις δικαιολογήσουμε ή να τις εξηγήσουμε.

Μεγάλο μέρος των δυσλειτουργικών συγκρούσεων συνδέεται με την βαθιά χαραγμένη αυτή πεποίθηση ότι οι άνθρωποι δεν έχουν δικαίωμα να έχουν ανάγκες, θεωρώντας την έκφραση τους  απαράδεκτη. Πολλές γενιές ατόμων έχουν μεγαλώσει με το σκεπτικό ότι είμαστε ανεξάρτητοι, και δεν πρέπει να χρειαζόμαστε τίποτα από κανένα, συμπεριλαμβανομένου του/της συντρόφου

Πραγματικότητα:

Οι άνθρωποι είναι αγελαία όντα. Για αιώνες ολόκληρους έχουμε επιβιώσει σχηματίζοντας ομάδες και επικοινωνώντας ο ένας με τον άλλον προκειμένου να φροντίσουμε ο ένας τον άλλον και να αποφύγουμε τον κίνδυνο. Όλοι οι άνθρωποι έχουν ανάγκες και είναι αυτές που μας συνδέουν και μας βοηθούν να εξελιχθούμε μαζί! Το ζητούμενο είναι να τις εκφράζουν αυτές τις ανάγκες, ο ένας στον άλλον. Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που κλιμακώνονται οι συγκρούσεις είναι ότι τα άτομα δεν ζητούν με σαφήνεια, αυτό που χρειάζονται. Αντί αυτού, περιμένουν οι σύντροφοι τους, να διαβάσουν την σκέψη τους και να καλύψουν με μαγικό τρόπο την ανάγκη τους. Αυτή η στάση αναμφίβολα είναι μη ρεαλιστική και οδηγεί σε παρεξηγήσεις.

Οι συγκρούσεις δεν είναι το πρόβλημα. Είναι ένας τρόπος να καταλάβουμε καλύτερα ο ένας τον άλλον.Όταν υπάρχει σεβασμός, ενσυναίσθηση και διάθεση για σύνδεση, ακόμα και ένας καβγάς μπορεί να γίνει ευκαιρία για εξέλιξη της σχέσης.

Το ζητούμενο δεν είναι να μη μαλώνουμε ποτέ. Το ζητούμενο είναι να μαθαίνουμε πώς να συνδεόμαστε μέσα από τη σύγκρουση.

Βιβλιογραφική Πηγή: John Gottman & Jullie Schwartz Gottman, «Καβγάδες για καλό», 2024 εκδόσεις πεδίο