ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ
Για πιο ζεστές σχέσεις με τους μαθητές
Προσαρμογή από Ι.Ρεϊζοπούλου, M.Sc, Ψυχολόγος της Ε.Δ.Υ- 16ο Σ.Δ.Ε.Υ.
- Προσπαθείτε καθημερινά να εντοπίζετε κάτι θετικό να πείτε για κάθε μαθητή (π.χ. πολύ καλή προσπάθεια στα μαθηματικά, «Πολύ ωραία τα καινούρια σου παπούτσια»), να εφαρμόζετε δηλαδή τον περιγραφικό έπαινο. Είναι προτιμότερο να αγνοούμε τα αρνητικά του σημεία, και να εστιάζουμε στα θετικά, καθώς προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια σύνδεση, ένα σημείο επαφής, ώστε να νιώσει αποδεκτός.
- Επιδιώκετε να προβάλλετε τη δουλειά των μαθητών σας ώστε να νιώσουν αναγνώριση και περηφάνια.

- Καθιερώστε να λέτε τακτικά κάτι θετικό και στους γονείς των μαθητών σας για τα παιδιά τους. Οι γονείς το μεταφέρουν στα παιδιά τους και τους ζητάνε να εντείνουν εκείνες τις προσπάθειες που επιβεβαιώνουν την θετική εικόνα που έχει σχηματίσει ο εκπαιδευτικός για αυτά. Οι μαθητές εκτιμούν αυτήν τη στάση, καθώς θέλουν να ευχαριστήσουν αυτόν που αναγνωρίζει τις θετικές τους πτυχές. Λειτουργεί κάπως σαν αυτό-εκπληρούμενη προφητεία.
- Ακούστε προσεκτικά αυτά που έχουν να πουν οι μαθητές, μέσω της παθητικής & ενεργητικής ακρόασης.
- Όταν χρειάζεται να τους διορθώσετε, κάντε το χωρίς να απαξιώνετε την προσωπικότητά τους.
- Να αντιμετωπίζετε τους μαθητές σας, όπως θα θέλετε να αντιμετωπίζουν τα παιδιά σας.
- Να είστε διαθέσιμοι για συζήτηση (αν, για ένα θέμα που θέλει να συζητήσει κάποιος μαθητής, πιστεύετε ότι δεν αρκεί ο χρόνος που έχετε στη διάθεσή σας, εξηγήστε ότι αυτό που ζητά είναι σημαντικό, αλλά αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχει ο κατάλληλος χρόνος. Ορίστε όμως συγκεκριμένα το χρόνο που θα μπορείτε να είστε διαθέσιμοι για τον συγκεκριμένο μαθητή, ώστε να νιώσει το ενδιαφέρον σας. Μην πείτε κάποια άλλη στιγμή, αόριστα, διότι θα φανεί ότι απλώς τον αποφεύγετε.
- Δείξτε ευαισθησία για τις προσωπικές ανησυχίες του μαθητή.
- Μιλήστε για τα προσωπικά ενδιαφέροντα του κάθε μαθητή. Αυτό χτίζει ισχυρή σύνδεση και κάνει τον καθένα να αισθάνεται ξεχωριστός.
- Να είστε ανθρώπινοι, χαρείτε με τη χαρά τους, συμπαρασταθείτε στη λύπη τους.
- Γελάστε μαζί τους όταν γελάνε! Κάντε γκριμάτσες! (για παράδειγμα περνώντας από μια τάξη είδα ότι με αφορμή κάτι πολύ αστείο που έγινε μπροστά τους όπου όλοι γέλασαν εκτός από τον δάσκαλο, ο οποίος όχι μόνο δε γέλασε, αλλά άρχισε να φωνάζει για να ησυχάσουν για να συνεχιστεί το μάθημα. Στην πράξη, αν και ο χρόνος αυτός ήταν απαραίτητος για να χαλαρώσουν λίγο και να συγκεντρωθούν ξανά, ο δάσκαλος έχασε μια ευκαιρία να κτίσει πιο καλή σχέση με τους μαθητές του. Είναι σημαντικό ο εκπαιδευτικός να δείχνει ενίοτε ευελιξία και να αξιοποιεί τέτοιες ανάλογες στιγμές, ώστε να πετυχαίνει μεγαλύτερο δέσιμο μεταξύ των μαθητών.
- Να είστε ο εαυτός σας και μην προσποιείστε τον /την τέλεια εκπαιδευτικό.
- Αναγνωρίστε τα λάθη σας, μην προσπαθείτε να τα καλύψετε και μη διστάσετε να ζητήσετε συγγνώμη για αυτά.
- Κάτι τελευταίο, αλλά πολύ σημαντικό: χρησιμοποιήστε χιούμορ! Αποφύγετε το σαρκασμό και την ειρωνεία, δεν είναι χιούμορ.(Μη ξεχνάτε ποτέ, ότι έχετε απέναντί σας παιδιά που αναπτύσσονται και έχουν ανάγκη να σας νιώθουν κοντά τους).

- Απλοί κανόνες (κανόνες και σχέσεις) για τους μαθητές
- Ζητήστε από τους μαθητές πάντα να κοιτάνε στα μάτια αυτόν που μιλά.
- Καθιερώστε στην τάξη σας, όταν ζητάνε κάτι οι μαθητές να λένε “σε παρακαλώ” και όταν τους το δίνει κάποιος να λένε “ευχαριστώ“. Μπορεί να φαίνεται ασήμαντο, αλλά είναι ένα σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη καλών σχέσεων μέσα στην τάξη, και ένας τρόπος να καλλιεργήσουμε την ευγένεια και την καλοσύνη. Την ίδια συμπεριφορά πρέπει να επιδεικνύει και ο εκπαιδευτικός.
- Ένα σημείο όπου μπορεί να χαλάσει το κλίμα της τάξης είναι όταν οι μαθητές εκφράζουν την άποψή τους για ένα θέμα. Πολλές φορές κάποιοι σχολιάζουν υποτιμητικά τη γνώμη τους, τους επικρίνουν και τους κάνουν να αισθάνονται άβολα. Για να εξαλειφθεί αυτό είναι απαραίτητο να γίνει άμεση διδασκαλία (και μοντελοποίηση) για τον τρόπο που μπορεί κάποιος να ανταποκριθεί στην άποψη που διαφωνεί ή και συμφωνεί. Οργανώστε μια συζήτηση και ζητήστε από τους μαθητές να κοιτούν στα μάτια αυτόν που μιλά. Αν διαφωνούν γράψτε στον πίνακα, ή ακόμα καλύτερα σε ένα χαρτόνι στον τοίχο, κάποιες πιθανές εισαγωγές (μπορείτε να προσθέσετε όποιες εσείς επιθυμείτε):
- “είναι σημαντική η γνώμη σου…..”
- -” διαφωνώ με την άποψή σου Βασίλη και νομίζω…”
- -“συμφωνώ με την Ελένη και θα ήθελα να προσθέσω…”
- Ένα σημαντικό σημείο είναι να αναγνωρίζουν οι μαθητές τα λάθη τους και να ζητούν μόνοι τους συγγνώμη, όταν είναι απαραίτητο, χωρίς να χρειαστεί να το επιβάλλετε.
- Όταν κάποιος μαθητής κάνει κάτι, που κρίνουμε αξιοσημείωτο, τον συγχαίρουμε με ένα χειροκρότημα (για 3 δευτερόλεπτα). Μια τέτοια συμπεριφορά δένει την ομάδα, δημιουργεί θετικά συναισθήματα σε αυτόν που δέχεται το χειροκρότημα και προσφέρει κίνητρο και στους υπόλοιπους μαθητές να προσπαθήσουν να μιμηθούν παρόμοιες πράξεις, ώστε να εισπράξουν κι εκείνοι με την σειρά τους, την αναγνώριση.
Σταύρος Γρόσδος / Ευάγγελος Κελεσίδης, (2023) «Επίλυση συγκρούσεων και διαχείριση κρίσεων στο σχολείο και την τάξη», εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας